St. Nicolaasklooster
Burgum
Het klooster van Bergum is bekend onder de namen ‘Bergklooster’, ‘Barraconvent’, of St.Nicolaasklooster, omdat het was gewijd aan ‘Sinte Nicolaas’. Het kloostercomplex strekte zich uit over een groot gebied achter de Kloosterkerk, die oorspronkelijke gebouwd was als parochiekerk (in de 12e eeuw), maar na het oprichten van het klooster de abdijkerk van het klooster werd. Te zien is dat de onderste 3 lagen van de kerktoren zijn gebouwd met tufsteen, dat in het begin van de middeleeuwen werd gebruikt als bouwmateriaal, afkomstig uit Duitsland. Na de 13e eeuw gebruikte men lokaal geproduceerd baksteen.
Het klooster werd opgericht in de 13e eeuw, vanuit het klooster Ludingakerk nabij Harlingen. Het maakte deel uit van de Orde der Reguliere Kanunniken van Sint Augustinus, een religieuze orde die het leidinggeven in kerkdiensten en kloosters op zich nam, en onderwijs verzorgde op de kloosterscholen.
In 1503 bezat het klooster een zeer uitgebreide hoeveelheid grond, ca 900 pondemaad (ca 660 voetbalvelden) welke verspreid lag over verschillende parochies. Daarnaast had het klooster uithoven, waaronder een conventsboerderij in de buurt van Lytsegeast, te Tietjerk. Dit was echter geen groot bezit en werd verpacht.
In 1482 werd er een korte dijk aangelegd om de lage gronden rondom het Bergumermeer te beschermen. Het klooster was actief in de vervening in het Bergumerveen en het bedijken van het Bergumermeer wat in 1482 plaatsvond. Men had het recht om te vissen in de omliggende wateren en men baatte een kalkoven uit om schelpkalk te produceren, een belangrijke grondstof voor mortel.
In 1498 ontstond er brand in het klooster, veroorzaakt door Saksische soldaten. Deze brand leidde tot de verwoesting van een deel van het kloostercomplex.
In 1581 werd er door de provinciale staten besloten de kloosters van Bergum, Smalle Ee en Siegerswoude (nabij Garijp) in brand te steken. Het doel was te voorkomen dat deze kloosters een vesting konden worden voor rondtrekkende (Spaanse) vijanden.
Wat nu nog over is van het klooster, is de Kloosterkerk, die tegenwoordig in gebruik is als de Nederlandse Hervormde Kruiskerk. De begraafplaats er achter staat op de lokatie van het klooster.
De stempelpost bevindt zich Museum Bergum / Observeon. Hier binnen is ook een expositie over het klooster ingericht.
Aanwijzingen voor het stempelen van de Monnikenpenning:
- Leg de penning op het aanbeeld van het stempelblok
- Plaats de letterstempel op de juiste plek op de penning
- Tik met een ferme tik met het hamertje de letter in de penning
- Als alle letter geplaatst zijn, vormt zich een woord
- De letter van deze stempellocatie komt op positie 4 van de monnikenpenning